Chrześcijański i narodowy wymiar kultury (FReP, 6/2017)

Europa w sensie geograficznym jest właściwie częścią wielkiego kontynentu, który nazywamy czasem Euroazją. Europa jest jednak uważana za osobny kontynent nie z przyczyn geograficznych, ale kulturowych. Kultura europejska ma zaś genezę chrześcijańską i opiera się na chrześcijaństwie. Nasz książę Mieszko I przyjmując w 966 r. wiarę chrześcijańską, wraz z poddanymi wybierał równocześnie dla swojego państwa szlak najwyższego rozwoju cywilizacyjnego – europejską kulturę chrześcijańską. Jednocześnie wybierał łacińską gałąź owej kultury, wprowadzając nasz kraj w strefę Zachodu. W strefę kamiennych kościołów, piśmiennictwa chrześcijańskiego i antycznego, chorału gregoriańskiego, ale także bibliotek, klasztorów będących ośrodkami nauki oraz uczonych mnichów wychowujących i kształcących książęce i możnowładcze latorośle. Kultura oparta na chrześcijaństwie jest więc niezwykle ważną częścią naszej tożsamości narodowej, jest fundamentem naszej wspólnoty, którą nazywamy Polską. Niestety w ostatnim czasie mnożą się, także w naszym kraju, incydenty, związane z życiem artystycznym, literackim, teatralnym, o charakterze antychrześcijańskim. Nierzadko są to wystąpienia wprost bluźniercze. Wiążą się one z chorobliwymi tendencjami do zdobywania rozgłosu poprzez płytką i prymitywną kontestację wartości chrześcijańskich, hołdowanie skrajnym, ekstrawaganckim ideologiom, wulgarne obrażanie religii chrześcijańskiej, Kościoła, ludzi wierzących. Trzeba mieć nadzieję, że sprzeciw większości społeczeństwa, w tym także wybitnych intelektualistów i artystów doprowadzi do zaniechania owych niemądrych i brutalnych prowokacji. Niniejszy numer pisma „Fides, Ratio et Patria. Studia Toruńskie” poświęcamy w największym stopniu rozmyślaniom nad chrześcijańskimi aspektami naszej kultury narodowej. W dziale Varia zamieszczamy zaś szereg artykułów z zakresu historii, teologii i politologii. Mamy nadzieję, że wszystkie teksty wzbudzą zainteresowanie naszych Czytelników i staną się inspiracją do pogłębionych dyskusji i refleksji.

Redakcja

Zawartość numeru

Spis treści
(Contents)

Wstęp (Introduction)……………………………………………………………..………………………………………………….. 7

Chrześcijański i narodowy wymiar kultury
(Christian and national aspect of culture)

Ks. bp Andrzej F. Dziuba, Jezus Chrystus, życie i nadzieja nasza (Jesus Christ, our Life and our Hope)……………………………..…………..……………………………………………………………………………………….. 9

Ks. Stanisław Ludwik Piech,  Wkład ks. Konstantego Michalskiego do skarbca kultu- ry europejskiej (Rev. Konstanty Michalski’s contribution to the treasure of European culture………………………………………………………………………………………………………………………………………. 27

Maria Kalas, Wołanie o świętość. O publicystyce błogosławionego księdza Władysława Bukowińskiego (Cry for holiness. On the journalism of the blessed priest Władysław Bukowiński)…………………………………………………………….………………..……………………….………………….. 47

Dorota Heck, Katastrofizm i rewolucja nihilizmu. Odczytanie polskiej teorii Stanisława Ignacego Witkiewicza przez pryzmat niemieckiej koncepcji Hermanna Rauschninga (Catastrophism and revolution of nihilism. Reading the Polish theory of Stanislaw Ignacy Witkiewicz through the prism of the German concept of Hermann Rauschning)…………………. 61

Ryszard Zajączkowski, Chrześcijański świat Józefa Wittlina (The Christian world of Józef Wittlin)…………………………………………………………………….…………………………………………………..…………… 75

Małgorzata Piotrkowska-Dańkowska, Przestrzenie inspiracji biblijnych w literaturze (Spaces of biblical inspiration in literature)………..………………………………..……………………………….. 93

Aleksandra Stolarczyk,  Doświadczenie mądrości w poezji Ewy Lipskiej (Experience-based knowledge in Ewa Lipska’s poetry)………………….……………………………..……………………....…………… 109

Michał Januszkiewicz,  Humanistyka i polityka (Humanities and Politics)…………………..….. 130

Monika Szetela, Przyszłość dziennikarstwa – sprawdzone metody i nowe drogi (The future of journalism – proven methods and new ways)…………………..…………………………..……………….. 145

Adam Mamczur, o. Stanisław Ziemiański, Drogi i bezdroża kultury (Roads and wilderness of culture)………………………………………………………………………………………………………………………………. 156

Źródło
(Document)

Przemysław Ruchlewski, Sprawozdanie Służby Bezpieczeństwa PRL z kościelnych uroczystości pięćdziesięciolecia zaślubin Polski z morzem zorganizowanych w Pucku w 1970r……………………………………………………………………………………………………………………………………… 166

Varia

Andrzej Mielczarek, Oblicze starości w Polsce na początku XXI wieku (Faces of the old age in Poland on the beginning of XXI-st century)…………………………………………………………………….. 178

Bogumiła Smolorz,Problemy społeczno-ekonomiczno-ekologiczne Polski i krajów Unii Europejskiej (Socio-economic-ecological problems Poland and EU countries)……………………199

Robert Grochowski, Pragmatyczna analiza unormowań dyskursu reklamowego w ustawodawstwie Republiki Białorusi (Pragmatic analysis of the regulation of advertising discourse in the legislation of the Republic of Belarus)………………………………………………………. 217

Ks. Józef Dębiński, Z dziejów Rudaka i okolicy lewobrzeżnego Torunia (From the history of Rudak and the left bank of Toruń)……………………………..………………………………………………………… 236

Jan Wiśniewski, Pod czarno-żółtym sztandarem. Żołnierze narodowości czeskiej w armii austro-węgierskiej oraz ich postawa w walkach na froncie wschodnim 1914‒1917 (Un- der the black and yellow flag. Soldiers of the Czech nationality in the ranks of the Austro-Hungarian army and their attitude in the fights on the eastern front 1914‒1917)……………254

Michal Pehr, Obraz Polska v lidoveckém a katolickém tisku poválečné třetí republiky (Poland’s image in the Catholic press and People’s Party newspapers during the po- stwar Third Republic)…………….…………………………………………………….…………………………………..…………….. 300

Krystian Chołaszczyński,  Operacja URIC – największa zagraniczna operacja militarna Republiki Zimbabwe Rodezji (Operation URIC – the largest foreign military operation of the Republic of Zimbabwe Rhodesia)……………………………..…………………………………………………………….316

Wojciech Polak, Krzyż kwietny na placu Zwycięstwa w Warszawie w 1982 r. w świetle raportów Głównego Zarządu Politycznego Wojska Polskiego (Flower Cross at Victory Square in Warsaw in 1982 in the light of reports of the Main Political Board of the Polish Army)……………………………..………………….………………………………………………………………………………….. 339

Recenzje i artykuły recenzyjne
(Book reviews and review articles)

Garri Kasparow, Nadchodzi zima. Dlaczego trzeba powstrzymać Władimira Putina i wrogów wolnego świata, Insignis Media, Kraków 2016, 400 s. [Małgorzata Wołowicz]……………….353

Československá legie v Rusku 1920-1914, ed. Edmund Orián, Praha 2014, díl I, Wydawnictwa: EPOQUE 1900 i Naše Vojsko, 347 s. [Jan Wiśniewski]………….….………….357