Państwo jako forma organizacji społeczeństwa (FReP, 4/2016)

Czwarty numer półrocznika naukowego pt. ”Fides. Ratio et Patria. Studia Toruńskie”, wydawanego przez Wyższą Szkołę Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu poświęcony jest w dużej części problematyce państwa jako formy organizacji społeczeństwa. Okazją do podjęcia tej tematyki stała się wielka 1050 rocznica Chrztu Polski obchodzona w 2016 r. Polska tożsamość łączy się ściśle z chrześcijaństwem. Przyjęcie chrztu przez Mieszka I było najważniejszym elementem kształtowania się naszej państwowości. Dzięki temu sakramentowi władca uzyskał sankcję Boską dla swojego panowania. Wzmacniało to państwo i powstrzymywało tendencje odśrodkowe. Chrześcijaństwo stało się także ważnym czynnikiem łączącym różne (często skonfliktowane) plemiona, z których składało się księstwo Mieszka. Przyjęcie chrześcijaństwa pozwalało też wprowadzać w państwie mieszkowym nowe metody zarządzania, oparte  na sztuce pisania (którą początkowo posiadali jedynie przybywający do Polski księża i zakonnicy) i doświadczeniu cywilizacji Zachodu.  Chrzest oznaczał też wejście Polski w obszar Christianitas, wstąpienie do rodziny chrześcijańskich krajów europejskich. Dawało też Mieszkowi możliwości prowadzenia skutecznej polityki zagranicznej i dyplomacji. Za chrztem następowało bowiem pełne uznanie na arenie międzynarodowej i zabezpieczenie przed możliwością podboju ze strony Niemiec pod pozorem chrystianizacji. Chrześcijaństwo bardzo mocno umacniało suwerenność młodego państwa, szczególnie, że dzięki staraniom Mieszka I już w 968 udało się utworzyć pierwsze polskie biskupstwo w Poznaniu. W czwartym numerze naszego półrocznika wiele miejsca poświęcamy doniosłym wydarzeniom sprzed 1050 lat, a także ich roli w naszej tradycji narodowej. Publikujemy w nim jednak także inne rozważania na temat funkcjonowania państwa we współczesny świecie. W dziale Varia zamieszczamy zaś szereg artykułów z zakresu historii, teologii i politologii. Mamy nadzieję, że wszystkie  teksty wzbudzą zainteresowanie Czytelników i będą inspiracją do dyskusji i refleksji.

Redakcja

Zawartość numeru

Spis treści

Wstęp. ………………………………………………………………………………………………………………………………………….5

Orędzie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy wygłoszone przed Zgromadzeniem Narodowym z okazji jubileuszu 1050-lecia Chrztu Polski – Poznań, 15 kwietnia 2016 r. ……………………………………….…………………………………………………………………………………6

PAŃSTWO JAKO FORMA ORGANIZACJI SPOŁECZEŃSTWA

Wojciech Polak Chrzest Polski – najważniejsze wydarzenie w dziejach naszego kraju. …..14

Krzysztof Kłosiński Chrzest i jego skutki w świetle prawa kościelnego. ……………………………28

Paweł Warchoł Chrzest z krwi w doświadczeniu polskim. ……………………………………………………42

Ks. Dębiński Z Kołobrzegu przez Kruszwicę do Włocławka. Przyczynek do dziejów diecezji włocławskiej. …………………………………………………………………………………………………………………………….51

Krzysztof Tobolski Uwarunkowania przyrodnicze Ziemi Gnieźnieńskiej oraz o umiejętnym ich wykorzystaniu w Państwie Pierwszych Piastów. ……………………………………………………………….82

Józef Szymański Kościół katolicki w trosce o emigrację z ziem polskich na przełomie XIX i XX w. …………………………………………………………………………………………………………………………………………99

Ryszard Michalski Udział polskiego duchowieństwa katolickiego na Pomorzu w procesie narodowotwórczym XIX – XXI w. …………………………………………………………………………………………116

Roland Prejs Dziewiętnastowieczna próba odrodzenia religijnego w Królestwie Polskim. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….123

Paweł Machalski Modele relacji między państwem a Kościołem rzymskokatolickim w świetle przesłania Konstytucji duszpasterskiej o Kościele w świecie współczesnym – Gaudium et spes. ………………………………………………………………………………………………………………………………………..133

Mieczysław Ryba Służby specjalne PRL wobec obchodów milenijnych. Kilka refleksji na przykładzie Lubelszczyzny …………………………………………………………………………………………………….168

Kamil Błaszczyk Obchody Tysiąclecia Państwa Polskiego we Włocławku w 1966 r. ……….182

Sławomir Drelich Etyczny wymiar wspólnoty państwowej w duchu klasycznej myśli politycznej. ………………………………………………………………………………………………………………………………196

Marcin Polakowski Bezpieczeństwo i stabilność demokracji w kontekście nowolewicowych koncepcji Ernesto Laclau i Chantal Mouffe. ……………………………………………………………………………209

Monika Kacprzak Państwo wobec wyzwań społeczeństwa informacyjnego. ………………….222

ŹRÓDŁA

Jarosław Wąsowicz Udział arcybiskupa Luigiego Poggi w uroczystościach ku czci Świętego Wojciecha w Gnieźnie 24-25 kwietnia 1976 r. …………………………………………………………………….233

Danuta Bogdan Z Syberii na Pomorze Gdańskie  i Warmię. Wspomnienia Krystyny Pogody z domu Maćkowiak, siostry błogosławionego księdza Władysława Maćkowiaka. …………………..246

VARIA

Ryszard Hajduk Gościnność bezwarunkowa? Realizm chrześcijański w konfrontacji z filozofią postmodernistyczną …………………………………………………………………………………………………268

Ks bp. Andrzej Dziuba Zmagania o wartości dla społeczności ludzkiej ……………………………285

Andrzej Ulaczyk Osobowe dobro wspólne państwa w społecznym nauczaniu Kościoła. ….296

Michał Januszkiewicz Kultura nowoczesna – kultura interpretacji ……………………………………308

RECENZJE I ARTYKUŁY RECENZYJNE

ks bp. Andrzej Dziuba Ewangelia małżeństwa i rodziny, pod red. o. dra Zdzisława Klafki CSsR. Wyższa Szkoła Kultury Społecznej i Medialnej. Toruń 2015 ss. 191. ………………………327

bp. Andrzej Dziuba Jacek Kiciński CMF. Duchowość misji współdzielonej. Studium w świetle współczesnego Magisterium Kościoła. Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu. Wrocław 2013 ss. 258. …………………………………………………………………………………………………………………………332

o. Regis N. Barwig Bp Andrzej F. Dziuba. Perspektywy i wyzwania chrześcijaństwa. Wydawnictwo „Bernardinum”. Pelplin 2014 ss. 224. ……………………………………………………………336

SPRAWOZDANIE

Judyta Bielanowska Sprawozdanie z Międzynarodowego Kongresu „Problemy współczesnej polityki: Konflikty zbrojne i terroryzm” – Wyższa Szkoła Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu, 11 – 12 marca 2016 roku……………………………………………………………………340

 

Okładka:

okladka-tom_4