„Katolicy i osoba ludzka – szanse i zagrożenia”

Opis na podstawie Wprowadzenia do książki

Chcąc zachęcić do lektury niniejszej książki, nakreślimy pokrótce tematykę poruszaną przez każdego z autorów.

Refleksję nad tajemnicą osoby ludzkiej rozpoczyna artykuł autorski JEm.ks. kard.Zenona Grocholewskiego: Ażeby człowiek stawał się coraz bardziej człowiekiem. Autor kładzie w nim akcent na powołanie człowieka do świętości, co zresztą było jednym z ważniejszych aspektów nauczania św. Jana Pawła II. Właśnie owo powołanie do świętości stanowi dla człowieka prawdziwą drogę do realizacji pełni swojego człowieczeństwa, o którym pełna prawda została objawiona nam w Jezusie Chrystusie.

Biblista ks. Waldemar Rakoczy CM w podjętym przez siebie temacie: „Godność osoby ludzkiej w zamyśle Stwórcy oraz zagrożenia ze strony współczesnego świata”, odwołując się do Objawienia, wymienia szereg wyznaczników godności osoby. W drugiej części autor wskazuje na zagrożenia dla godności osoby ludzkiej we współczesnym świecie.

W artykule tytułowanym „Wizja człowieka w starożytności (Grecja i Rzym), a kształtowanie się koncepcji człowieka jako osoby” prof. Piotr Jaroszyński myślą powraca do czasów starożytnych, kiedy to zaczęto torować drogę do pojęcia osoby. W znaczeniu filozoficznym i teologicznym kategoria ta- wyjaśnia filozof- pojawiła się dopiero w chrześcijaństwie jako skutek refleksji nad Trójcą Świętą. JE ks. bp profesor Ignacy Dec jako antropolog rozwija temat: „Spór o człowieka w kulturze nowożytnej.” Wpierw przedstawia błędny obraz człowieka- mający negatywne konsekwencje w życiu zarówno indywidualnym, jak i społecznego naszego czasu, dalej zaś ukazuje wizerunek osoby ludzkiej wyłaniający się z zewnętrznego i wewnętrznego doświadczenia człowieka.

Prof. María Martha Cúneo z Argentyny przybliża temat: Człowiek jako custos et curator – implikacje etyczne chrześcijańskiego humanizmu, Autorka zwraca uwagę, że wielu ludzi potrzebuje opieki z racji choroby lub niepełnosprawności, co z kolei narzuca obowiązek poszukiwania opieki i prawa do jej uzyskania. Powszechny imperatyw opieki nad osobami słabszymi stanowi dzisiaj, zdaniem argentyńskiej badacz, ogromne wyzwanie w perspektywie etyki troski.

Dominikanin o. prof. Jarosław Kupczak charakteryzuje personalizm Karola Wojtyły – Jana Pawła II. W swoim artykule pokazuje inspiracje, z jakich czerpal polski filozof.
Osoba ludzka jako podstawowa zasada nauki społecznej Kościoła – to temat, jakiego podjął się prof. Alberto Lo Presti. Odwołując się m.in. do aktualnych tekstów nauczania Papieża Franciszka, włoski badacz mówi o radykalnej zmianie paradygmatu w myśli społecznej Kościoła. Jego zdaniem w „Evangelii gaudium” osoba ludzka ukazana zostaje w stałej relacji miłości bez granic. To stąd właśnie – jak zauważa autor – bierze się nieskończona godność każdego człowieka.

Do wejścia w inną przestrzeń kulturową zaprasza prof. Mounir Farag z Egiptu, który zestawia widzenie osoby ludzkiej w kulturze chrześcijańskiej i muzułmańskiej. Zwraca uwagę, że antropologia teologiczna tak chrześcijańska, jaki muzulmańska nie odnosi się tylko do wizji człowieka prezentowanej w tekstach świętych, ale także do kształtowanego przez wieki środowiska społeczno-kulturalnego.

Dyrektor hiszpańskiej Katedry Bioetyki im. Jérôme’a Lejeune’a w Madrycie prof. Mónica López Barahona przedstawia osobę ludzką w perspektywie polityki zdrowotnej prowadzonej w krajach rozwijających się. Pojawiają się kwestie metody in vitro, tzw. praw reprodukcyjnych czy legalizacji eutanazji na Zachodzie. Autorka podkreśla, że „medycyna niezawsze może wyleczyć, ale zawsze musi opiekować się i towarzyszyć”. Jakie mogą być skutki nowoczesnych technologii, jakimi posiłkuje się współczesny człowiek na niemal každym etapie swojego życia – o tym właśnie pisze prof. Ana Cristina Montoya z Kolumbii w artykule „Osoba ludzka we współczesnym społeczeństwie” – rola komunikacji.

Ks. prof. Paweł Bortkiewicz TChr wybiega natomiast ku przyszłości człowieka w kontekście rozwoju biotechnologii.

O transhumanizmie pisze z kolei ks. prof. Tomasz Kraj. Stawia on m.in. pytanie, czy należy zgadzać się na wszelkie próby wykorzystania nowoczesnych technologii, by ulepszyć ludzką kondycję.

Podsumowanie refleksji nad tajemnicą osoby ludzkiej stanowi w niniejszej monografii świadectwo, jakim dzieli się JE ks. abp Jan Romeo Pawłowski, delegat ds. nuncjatur w Sekretariacie Stanu Stolicy Apostolskiej, a jednocześnie znawca roli Kościoła na całym świecie w promowaniu i obronie praw człowieka.