Eskapistyczna fantazja w świecie mang jest w rzeczywistości środkiem do socjalizacji i aktywnej interakcji z innymi. Co więcej, wywiera w znacznym stopniu pewien wpływ na zachowanie młodych ludzi, jak i stan umysłu. Historie zawarte w mangach są w stanie zachęcić do głębszych refleksji w sferze egzystencjalnej czy relacji międzyludzkich. Czytelnicy często utożsamiają się z postaciami z mang, ponieważ często wykazują cechy, które są dla nich atrakcyjne. Treści wymagają od czytelnika wysokiego poziomu uwagi i powagi, ze względu na złożoną narrację wraz z synkretycznymi skojarzeniami tematów, obrazów i przedmiotów pochodzących z różnych kultur. Fanfiction, w spolszczonej wersji fanfik – słowo określające fikcję literacką tworzoną przez fanów. Opowiadania tego typu nawiązują do ulubionych mang, anime, postaci z filmów czy książek, kontynuując nierozwinięte wątki lub tworząc alternatywne wersje wydarzeń. To szczególna forma dialogu między fanami, która jest przedłużeniem mangowej rzeczywistości. Piszą dla siebie i dla innych, udostępniając swoją twórczość innym fanom, ale także ludziom spoza fandomu. W podobnym świetle obok fanfiction wyróżniają się fanarty – dzieła artystyczne tworzone nieoficjalnie przez fanów. Wielu młodych ludzi tworzy prace artystyczne w stylu japońskim. Duże oczy, większa głowa, kolorowe włosy to aspekty spotykane często w fanartach. Często są to zabiegi nieświadome, poprzez poszukiwanie własnego stylu tworzenia prac artystycznych.

Fanów wyróżnia zdolność do wielokrotnego odczytania teksu kultury, precyzyjnie powiązanego z tworzeniem nowych treści. Otóż, fan dokonuje analizy z całym zaangażowaniem intelektualnym i emocjonalnym, lecz przy tym sam tekst nie jest najistotniejszy, ale rzeczywistość stworzona w oparciu o tekst kultury. Opierając się na tezie Rolanda Barthes’a, ponowne odczytanie tekstu podważa działanie dotychczasowego kodu hermeneutycznego. Barthes wyróżnia pięć kodów odczytywania tekstu (kod proairetyczny, kod hermeneutyczny, kod kulturowy, kod semiczny, kod symboliczny). Kody wieloznaczne to oczywiście kod semiczny i kod symboliczny, zaś trzy pozostałe narzucają dziełu sens ostateczny. Specyficzny sposób obsesyjnego analizowania szczegółów, sprawia że to, co było centrum, staje się peryferyczne, a to co peryferyczne – staje się centralne. Świat fanów to przewizualizowany świat danych, a nie historii. Dużą rolę odgrywa społeczność fandomu. To ona jest centralnym forum dyskusyjnym nad interpretacją i oceną wspólnych tekstów. Fani skupiają się na głębokich emocjach, przeciwstawiając siebie głównemu nurtowi kultury, a tym samym wynosząc na pierwszy plan nie tylko teksty, ale i wyjątkowe odczytania. W tekście „Fandom mangi i anime w Polsce” Anny Czaplińskiej możemy znaleźć informację, że „wielokrotne odczytanie prowadzi do tego, ze dystans między widzem a obrazem łamie się i pozostaje czyste uczucie”. Anime ogarnia przestrzeń prywatną, zmieniając przestrzeń wokół fana w rzeczywistość wypełnioną obrazem, zaś ta relacja zapewnia poczucie autonomii względem kultury masowej. Wielu jest też nawet zainspirowanych do nauki japońskiego. Młodzi ludzie porzucają ostrożność na rzecz zaznajomienia się z energiczną atmosferą i eklektycznymi postaciami ze świata fikcji. Nucenie japońskiej piosenki, zachowanie upodobnione do ulubionej postaci, anime i manga to medium przenikające młodzieńczą przestrzeń osobistą. Świat animacji japońskich, z przesadną mimiką i dziwacznymi postaciami, stawia w wielu filmach niewygodne pytania i stymuluje rozmowę o mroczniejszych obszarach moralności. Podobna sytuacja jest widoczna w świecie mang. Wielu młodych ludzi widzi w tym ucieczkę od codziennego życia, załagodzenie stresu, może znaleźć porównanie do własnych problemów i doświadczeń. Wielu nastolatków jest bardziej skłonnych do odczuwania bliskości fabuł swoich ulubionych opowieści w mangach, które są „bardziej wzruszające” i „bardziej realistyczne” niż w przypadku europejskich komiksów. Manga wykorzystuje bardzo głęboko zakorzenione wyobrażenia dotykające kraju samurajów – wyobrażenia, w których jest zawarta przemoc, ale ponad to łączy się z estetyką, samokontrolą i wyrafinowaniem.

Różne sfery, które wskazują na wątpliwą stronę społeczeństwa, takie jak Death Note, Fullmetal Alchemist czy Tokyo Ghoul zaczęły zyskiwać na popularności. Owe animacje posiadają ciemniejsze barwy, zarówno pod względem elementów filmowych, jak i treści w nich zawartych. Mroczny Tokyo Ghoul przedstawia możliwość empatii wobec przestępców, podczas gdy nadprzyrodzony thriller Death Note kwestionuje rozpowszechnione idee sprawiedliwości i tożsamości. Owe serie angażują widzów do refleksji bądź wyrażenia opinii na temat przestępczości, sprawiedliwości, moralności i poświęcenia. Jednakże, poprzez tego typu anime osoby z zaburzonymi skłonnościami behawioralnymi mogą w nieprawidłowy sposób czerpać pomysły z anime. Przykładem jest Death Note, w którym bohater serii zapisuje w notatniku imię osoby, którą chce uśmiercić, a także metodę i czas śmierci. W Oklahomie w 2009 r. dwóch studentów napisało nazwiska uczniów i nauczycieli w ”notatniku śmierci”, który sporządzili, oraz sposób ich zabicia. Ów świat może się więc stać niebezpieczną furtką do przekroczenia granic w świecie rzeczywistym. Nie mniej jednak, popkultura japońska jest także czynnikiem mobilizującym do poznania kultury i mentalności, znajomości języka japońskiego bądź dogłębnego zrozumienia mangi i anime. Co więcej, w tym procesie popkulturowość jest również motywacją do odwiedzenia Japonii dla fantastycznego krajobrazu, gdzie fani mogliby poczuć bliskość z miejscami i zachowaniami, z którymi są zaznajomieni poprzez popkulturę japońską.

Marta M. Słomczyńska